10/04/2026
NẮNG NÓNG 2026 SẼ KHÔNG NHƯ MỌI NĂM.
Cứ mỗi lần chuyển mùa, tôi đều có những bài cảnh báo và đưa ra các giải pháp về ăn uống, sinh hoạt để chúng ta cùng nhau đi qua mùa hè nóng nực một cách an toàn và khỏe mạnh. Đó là việc tôi làm đều đặn, năm này qua năm khác.
NHƯNG LẦN NÀY THÌ KHÁC.
Lần này, tôi viết bài này với một tâm trạng rất khác. Một sự trăn trở rất lớn. Bởi vì cái nóng mà chúng ta sắp phải đối mặt KHÔNG GIỐNG bất kỳ mùa hè nào trong những năm gần đây. Nó sẽ kinh khủng hơn rất rất nhiều lần. Và tôi biết rằng – nếu cộng đồng không nhận thức đủ và không chuẩn bị đủ – sẽ có rất nhiều người, rất nhiều người, không vượt qua được mùa hè này.
Khi đang ở châu Âu vào giữa và cuối năm 2025 tôi đã cảnh báo trong các buổi chia sẻ rằng: chúng ta đang bước vào một chu kỳ HỎA VƯỢNG kéo dài, chu kỳ này sẽ kéo dài và đạt đỉnh vào khoảng năm 2027. Nghĩa là 2026 và 2027 sẽ là hai năm RẤT NÓNG, nóng theo cách mà nhiều người chưa từng trải qua trong đời.
Và vì tôi tin vào điều mình nhìn thấy, tôi đã hành động. Toàn bộ căn nhà lớn của tôi đã được thiết kế lại bằng các vật liệu chống nóng, chống bức xạ – mục tiêu là giữ nhiệt độ phòng ổn định ở khoảng 25°C MÀ KHÔNG CẦN ĐIỆN, không cần điều hòa. Tôi cũng đang thi công những công trình tương tự nữa.
Đây không chỉ là cảm nhận của riêng tôi. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã đưa ra những con số rất rõ ràng:
– Đợt nắng nóng đầu tiên ở miền Bắc năm nay đã đến SỚM hơn trung bình từ 7 đến 20 ngày tùy khu vực.
– Đầu tháng 4, một số nơi ở Nghệ An đã ghi nhận 41,9°C – mức nhiệt thường chỉ xuất hiện vào giữa hoặc cuối tháng 4.
– Tháng 4 này, nhiệt độ ở miền Bắc và từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 1,5 đến 2,5°C.
– Cường độ nắng nóng ở miền Bắc và miền Trung sẽ tăng dần và kéo dài đến tận tháng 8.
– Hiện tượng ENSO đang chuyển dần sang pha ấm và có khả năng bước vào El Niño vào cuối năm – nghĩa là mùa hè này có thể là một mùa hè PHÁ KỶ LỤC.
Và một chi tiết mà ít người để ý: nhiệt độ dự báo và nhiệt độ THỰC TẾ ngoài trời có thể chênh nhau từ 2 đến 4°C, thậm chí hơn, khi chúng ta đứng trên bê tông, nhựa đường, trong khu đô thị bê tông hóa. Nghĩa là khi đài báo 38°C, da và cơ thể chúng ta đang chịu 41 đến 42°C.
VÌ SAO CƠ THỂ CON NGƯỜI BỊ ĐE DỌA NGHIÊM TRỌNG ĐẾN VẬY?
Để hiểu vì sao nắng nóng nguy hiểm đến mức này, chúng ta phải quay về một sự thật cơ bản nhất của sinh học: cơ thể con người có tới 70% là NƯỚC – là thủy dịch. Toàn bộ các phản ứng hóa sinh duy trì sự sống đều xảy ra trong môi trường nước. Máu, dịch bạch huyết, dịch não tủy, dịch nội bào, dịch ngoại bào – tất cả đều là nước.
Và điều khủng khiếp khi nhiệt độ tăng cao là gì?
Nhiệt làm BIẾN TÍNH protein. Hãy hình dung lòng trắng trứng. Khi còn sống, nó trong suốt và lỏng. Đặt lên chảo nóng, chỉ trong vài giây nó đông cứng lại, đục trắng, và KHÔNG BAO GIỜ trở lại trạng thái ban đầu được nữa. Đó chính là biến tính protein – một quá trình KHÔNG THỂ ĐẢO NGƯỢC.
Trong cơ thể chúng ta, tất cả các enzyme, tất cả các kháng thể, tất cả các thụ thể trên màng tế bào, tất cả các protein vận chuyển trong máu – đều có thể bị biến tính khi nhiệt độ vượt ngưỡng. Và một khi đã biến tính, chức năng của chúng bị phá hủy. Tế bào ngừng hoạt động. Mô tổn thương. Cơ quan suy.
Đây là lý do vì sao khi nhiệt độ lõi cơ thể vượt 40°C, một chuỗi phản ứng tàn phá bắt đầu lan ra khắp các cơ quan – y học gọi đây là SỐC NHIỆT, một cấp cứu nội khoa với tỷ lệ tử vong rất cao ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh nền.
GÓC NHÌN ĐÔNG Y – THỬ TÀ, HỎA ĐỘC VÀ SỰ CẠN KIỆT TÂN DỊCH
Y học cổ truyền phương Đông từ ngàn năm trước đã mô tả rất chính xác những gì đang xảy ra. Mùa hè là mùa của HỎA – tương ứng với tạng Tâm. Khi “thử tà” và “hỏa độc” xâm nhập cơ thể, chúng làm hao tổn Tân dịch (chính là thủy dịch trong cơ thể), tổn thương Tâm khí, và bào mòn Nguyên khí.
Khi Tân dịch bị hao kiệt, máu trở nên đặc, lưu thông kém. Đây là cơ chế mà người xưa đã quan sát thấy và ngày nay khoa học hiện đại xác nhận: trong những đợt nắng nóng, tỷ lệ TẮC MẠCH, ĐỘT QUỴ, NHỒI MÁU CƠ TIM tăng vọt. Máu đặc, mạch hẹp, tim đập nhanh để bù trừ – và bất cứ lúc nào cũng có thể xảy ra biến cố.
Khi Tâm khí bị tổn thương, người bệnh thấy hồi hộp, mất ngủ, bứt rứt, dễ cáu gắt, đầu nặng, ngực tức. Đây không phải là “yếu thần kinh” như nhiều người vẫn nghĩ – đây là dấu hiệu cơ thể đang kêu cứu.
Khi Nguyên khí bị bào mòn, sức đề kháng suy giảm trầm trọng – và đây là lý do hàng loạt bệnh lý bùng phát trong mùa nóng.
NHỮNG BỆNH MÀ NẮNG NÓNG SẼ KÍCH HOẠT VÀ LÀM TRẦM TRỌNG
Đây là điều mà chúng tôi muốn cộng đồng nhận thức thật rõ. Nắng nóng KHÔNG CHỈ gây ra sốc nhiệt. Nó là một đòn tấn công đa hướng, làm bùng phát hoặc làm nặng thêm rất nhiều nhóm bệnh:
NHÓM BỆNH TIM MẠCH VÀ TUẦN HOÀN
– Đột quỵ não, cả nhồi máu lẫn xuất huyết.
– Nhồi máu cơ tim.
– Tắc mạch máu, hình thành cục máu đông.
– Tăng huyết áp đột ngột, hoặc ngược lại, tụt huyết áp do mất nước.
– Suy tim cấp ở những người vốn đã có bệnh tim nền.
NHÓM BỆNH THẬN VÀ TIẾT NIỆU
– Sỏi thận, sỏi tiết niệu hình thành nhanh hơn do nước tiểu cô đặc.
– Tổn thương thận cấp do mất nước và do các sản phẩm biến tính protein đầu độc thận.
– Nhiễm trùng đường tiết niệu.
NHÓM BỆNH HÔ HẤP
– Viêm xoang bùng phát.
– Cúm và các bệnh do virus đường hô hấp – nghe có vẻ nghịch lý nhưng đây là sự thật, vì sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường nóng bên ngoài và phòng điều hòa lạnh làm niêm mạc hô hấp tổn thương, mở cửa cho virus xâm nhập.
– Các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp.
NHÓM BỆNH NGOÀI DA
– Rôm sảy, viêm da do mồ hôi.
– Nhiễm nấm, nhiễm khuẩn da do ẩm ướt và bí bách.
– Cháy nắng, tổn thương da do tia UV.
– Các bệnh dị ứng da bùng phát.
NHÓM BỆNH TỰ MIỄN VÀ KHỚP
Đây là điều ít người biết. Khi cơ thể bị stress nhiệt, hệ miễn dịch bị KÍCH HOẠT BẤT THƯỜNG. Các protein bị biến tính trở thành “kháng nguyên lạ” trong mắt hệ miễn dịch, và cơ thể bắt đầu tấn công chính các mô của mình. Đây là lý do nhiều bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, lupus, vảy nến… thường bùng phát nặng trong mùa nóng.
NHÓM BỆNH NHIỄM TRÙNG
– Vi khuẩn và virus sinh sôi nhanh hơn trong điều kiện nhiệt độ cao và độ ẩm cao.
– Ngộ độc thực phẩm bùng phát do thức ăn nhanh ôi thiu.
– Các bệnh đường tiêu hóa: tiêu chảy, kiết lỵ, tả.
NHÓM BỆNH LÝ THẦN KINH VÀ TÂM THẦN
– Mất ngủ kéo dài.
– Suy nhược thần kinh.
– Trầm cảm và lo âu nặng thêm – nghiên cứu quốc tế đã chỉ rõ tỷ lệ tự tử và các cơn loạn thần cấp tăng trong những đợt sóng nhiệt.
VÀ ĐIỀU NGUY HIỂM NHẤT…
Trong cái nóng khắc nghiệt này, NGƯỜI MẠNH cũng mệt, NGƯỜI YẾU sẽ KHÔNG TRỤ NỔI. Những người vốn đã mang bệnh nền – tim mạch, tiểu đường, huyết áp, thận, phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư đang điều trị, người già, trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai – chính là nhóm dễ bị “ra đi” nhất trong những đợt nắng nóng kéo dài.
Đây không phải lời nói quá. Đây là thực tế đã được ghi nhận ở mọi quốc gia, mọi thành phố, mỗi mùa hè khắc nghiệt. Châu Âu năm 2003, hơn 70.000 người chết vì sóng nhiệt. Ấn Độ, Pakistan, Trung Đông – mỗi năm hàng nghìn người. Và Việt Nam chúng ta, dù chưa có số liệu công khai đầy đủ, chắc chắn không nằm ngoài quy luật này.
Tôi viết những dòng này với một nỗi trăn trở rất thật. Bởi vì tôi biết – qua kinh nghiệm nhiều năm hành nghề và quan sát – sẽ có rất nhiều người không vượt qua được mùa hè này. Và phần lớn trong số đó là những trường hợp ĐÁNG LẼ CÓ THỂ PHÒNG TRÁNH ĐƯỢC nếu họ nhận thức đủ và chuẩn bị đủ.
LỜI KẾT
Chúng tôi viết bài này KHÔNG phải để gây hoang mang. Chúng tôi viết để cộng đồng NHẬN THỨC ĐÚNG và ĐỦ về thử thách mà tất cả chúng ta sắp phải đối mặt. Bởi vì chỉ khi nhìn thẳng vào sự thật, chúng ta mới có thể chuẩn bị tốt nhất cho bản thân và những người mình yêu thương.
Trong những bài tiếp theo, chúng tôi sẽ chia sẻ với cộng đồng những GIẢI PHÁP THUẬN TỰ NHIÊN nhất – từ cách thiết kế không gian sống, cách ăn uống, cách sinh hoạt, cách chăm sóc cơ thể bằng những bài thuốc và trí tuệ y học cổ truyền – để chúng ta không chỉ vượt qua mùa hè này, mà còn SỐNG HÒA HỢP CÙNG nó, biến thử thách thành cơ hội để cơ thể được làm sạch, được nghỉ ngơi và hồi phục.
Nếu bạn thực sự quan tâm đến sức khỏe của mình và những người thân yêu, hãy theo dõi và đồng hành cùng chúng tôi.
Cuộc sống là sự LỰA CHỌN
Dr Cuong
