14/05/2026
ST25: GIỐNG LÚA ĐÃ BIẾN NHỮNG CÁNH ĐỒNG NHIỄM MẶN THÀNH CƠ HỘI Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Khi ST25 giành danh hiệu “Gạo ngon nhất thế giới” tại Hội nghị Gạo Thế giới năm 2019 ở Philippines, nó đã làm nên lịch sử khi trở thành giống lúa Việt Nam đầu tiên đạt giải thưởng cao nhất.
Đứng sau ST25 là ông Hồ Quang Cua – một nhà nông học, và doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang Trí được thành lập năm 1990 tại Sóc Trăng, một tỉnh ven biển thuộc Đồng bằng sông Cửu Long. Nguyên tắc cốt lõi do ông đề ra là: “GIỐNG TỐT LÀ CHẤT XÚC TÁC CỦA SỰ THỊNH VƯỢNG"
Đối với ông Cua, hạt giống chính là đòn bẩy. Ông từng nói với các cộng sự: “Nếu giống yếu, người nông dân sẽ gánh toàn bộ rủi ro.”
Và rủi ro đó là hoàn toàn có thật.
Trong những năm 1990 tại Việt Nam, Đồng bằng sông Cửu Long đang thay đổi. Nước mặn xâm nhập sâu hơn vào đất liền. Giá lúa giảm và duy trì ở mức thấp. Vào mùa khô, nhiều cánh đồng bị bỏ không. Giá lúa giảm cùng với thu nhập hạn chế trong mùa khô khiến nông nghiệp trở thành một sinh kế bấp bênh.
Một bước chuyển mình bắt đầu khi các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách xem xét lại cách sử dụng đất ở các vùng nước lợ. Từ năm 1995 đến 2002, các dự án do Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Úc (ACIAR) hỗ trợ đã nghiên cứu mô hình canh tác lúa – tôm kết hợp.
Mô hình này cho phép nuôi tôm vào mùa khô, khi độ mặn cao, và trồng lúa vào mùa mưa.
Những giống lúa mới có khả năng thích nghi với điều kiện nhiễm mặn là cần thiết, và ông Hồ Quang Cua đã bắt tay vào lai tạo chúng.
Ông chia sẻ: “Ở Đồng bằng sông Cửu Long, lúa không chỉ là sinh kế; đó là miếng cơm hằng ngày và tương lai của hàng triệu nông dân. Chúng tôi hiểu rằng chỉ cần một giống lúa tốt hơn, hiệu quả hơn cũng có thể thay đổi căn bản cuộc sống của họ. Tầm nhìn của tôi là gạo Việt Nam có thể sánh ngang với những loại tốt nhất thế giới, và người nông dân Việt Nam sẽ có cuộc sống tốt hơn từ chính ruộng đồng của mình.”
Bài viết được chia sẻ từ UPOV (Hiệp hội Quốc tế về Bảo hộ Giống cây trồng mới) là tổ chức liên chính phủ thành lập năm 1961 tại Geneva (Thụy Sĩ), nhằm thúc đẩy bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các giống cây trồng mới, từ đó khuyến khích nghiên cứu và phát triển nông nghiệp.
UPOV quản lý Công ước UPOV, đặt ra các tiêu chuẩn quan trọng để công nhận giống mới, bao gồm: tính khác biệt, đồng nhất, ổn định và tính mới. Những tiêu chí này giúp đảm bảo giống cây trồng được bảo hộ có chất lượng rõ ràng và có giá trị thực tiễn.
Việt Nam gia nhập UPOV vào năm 2006, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hội nhập quốc tế về lĩnh vực nông nghiệp và sở hữu trí tuệ. Việc tham gia này giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi của các nhà chọn tạo giống, khuyến khích đầu tư nghiên cứu và phát triển giống cây trồng mới trên phạm vi toàn quốc.
Nguồn:
When ST25 won the World's Best Rice title at the 2019 World Rice Conference in the Philippines, it made history as the first Vietnamese rice variety to claim the top prize. Behind ST25 is Hồ Quang Cua: an agronomist, and Hồ Quang Trí private enterprise established in 1990 in Sóc Trăng, a coas...
