20/05/2026
Can uất
Người men gan cao thường mệt mỏi, đắng miệng, nước tiểu vàng, da sạm, ngủ không yên giấc. Y cổ chép, Can (gan) là cơ quan chủ sơ tiết giúp điều đạt khí huyết, tàng huyết và giải độc. Chứng trên là do can uất, khí huyết không thông mà dẫn tới độc khiến men gan cao, da xạm lại, uể oải, viêm nhiễm, đau nhức, mẩn ngứa và mất ngủ.
“Uống thuốc” lúc này không lợi lạc bằng điều chỉnh lối sống, ăn uống - nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp làm mát gan, điều khí, dưỡng huyết. Người xưa có cách đơn giản mà hiệu quả, dùng những thứ có sẵn trong nhà, ví dụ:
Mật chuối 3 muỗng
Dừa xiêm 1 trái nhỏ
Ngày dùng hai lần, sáng sớm khi bụng còn rỗng và chiều tối trước khi ăn. Duy trì như vậy trong hai tuần rồi nghỉ một tuần, sau đó dùng lại nếu cần.
Y cổ cho rằng, mật chuối vị ngọt, tính mát giúp thanh nhiệt, lợi thấp, nhuận tràng, dưỡng Can & Tỳ. Dừa xiêm vị ngọt, hơi hàn giúp thanh nhiệt, sinh tân dịch, giải thử, tiêu độc, nhuận huyết. Khi phối hai vị lại giúp thanh Can, lợi thấp, tiêu độc, điều hoà khí huyết, nhờ đó mà mát gan - hạ men gan, khí huyết lưu thông.
Vì sao không nên dùng chuối tươi?
Người thận yếu, tiểu nhiều, bụng yếu hay lạnh bụng không dùng được chuối tươi. Người có chứng tiêu khát (tiểu đường) hoặc tiêu chảy khi ăn chuối tươi lúc bụng đói rất dễ bị chứng “hàn khí xâm Tỳ Vị”.
Vì sao mật chuối lợi lạc?
Khi làm mật chuối, người tộc Jan’s lên men rồi “cửu chưng cửu sái” để loại bỏ nước khiến lượng kali + magie + serotoin tự nhiên tăng cao giúp điều hoà thần kinh, thư giãn cơ, an thần mà ngủ ngon. Người cao tuổi hay người phải vận động cơ bắp tránh được chuột rút, đau lưng, nhức mỏi, ngừa loãng xương. Không phải tự nhiên mà người xưa chọn chế biến chuối làm nguyên liệu trong bài thuốc “dưỡng sinh kh ớp cốt” rất vi diệu, đặc biệt là khi kết hợp với can khương.
Dinh dưỡng - Vận động - Hơi thở