16/03/2024
…. “MỚI TỚI ĐẦU AO, TIN SÉT ĐÁNH
GIẶC GIẾT EM RỒI, DƯỚI GỐC THÔNG
GIỮA ĐÊM BỘ ĐỘI VÂY ĐỒN THỬA
EM SỐNG TRUNG THÀNH, CHẾT THUỶ CHUNG…”!
Liệt sĩ Trần Thị Bắc - Cô du kích trong bài thơ Núi Đôi của Vũ Cao sinh năm 1932 tại thôn Xuân Đoài, xã Lạc Long, huyện Đa Phúc, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội). Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống cách mạng (cha là xã đội phó thời kỳ đầu kháng chiến, 2 lần bị địch bắt tù đày tại nhà tù Sơn La, Hoả Lò; bác ruột là cơ sở cách mạng, bảo vệ Huyện uỷ Đa Phúc những năm 1945-1946; chú ruột là liệt sỹ; cậu ruột Nguyễn Văn Vấn, chiến sĩ thi đua toàn quân, toàn quốc…
Mặc dù còn trẻ nhưng Trần Thị Bắc đã sớm có tinh thần yêu nước. 17 tuổi chị tham gia chấp hành phụ nữ xã, rồi du kích xã. Gan dạ, tích cực, chị Bắc được phân công là Tổ trưởng du kích. Năm 1950, chị được cử đi học lớp y tá rồi trở về kiêm nhiệm thêm nhiệm vụ cứu thương. Nhanh nhẹn, hoạt bát, nắm vững địa hình, khéo ăn nói, từ năm 1951, chị Bắc được giao cả 3 nhiệm vụ: quân báo, cứu thương và binh vận.
Thực hiện nhiệm vụ cấp trên giao phó, chị Bắc đã bám nắm địa bàn, theo sát hoạt động của địch để kịp thời báo cáo lên cấp trên, làm tốt công tác binh vận, vận động 02 tên cai-chỉ huy cấp Trung đội tự động mang súng ra hàng cách mạng. Những thông tin quan trọng do chị cung cấp kịp thời đã giúp cơ sở của ta tránh được những tổn thất về lực lượng. Chị cùng với du kích xã lấy chính những vũ khí của quân Pháp như lựu đạn, mìn để tổ chức mai phục đánh chúng; phối hợp với bộ đội 472 chiến đấu kiên cường, dùng cách đánh phục kích, cài mìn, đánh độn thổ... gây cho địch nhiều thiệt hại, tiêu diệt và bắt sống nhiều tên địch.
Ngày 16 tháng 3 năm 1954, để chuẩn bị cho một trận đánh lớn, Trần Thị Bắc nhận nhiệm vụ đưa đoàn cán bộ và bà con nhân dân từ vùng địch hậu Lương Châu ra vùng vành đai trắng Phù Linh sơ tán ra vùng tự do, đề phòng khi ta đánh, địch sẽ càn quét cơ sở. Mặc dù lúc đó đã được đồng đội cảnh báo có lính Commăngđô từ bốt Phù Lỗ lên đi càn, song chị Bắc không ngần ngại thực hiện nhiệm vụ được giao phó. Chị đi trước để thăm dò, vừa đến chân Núi Đôi, không may rơi vào ổ phục kích của địch. Chúng bắt và bịt miệng chị lại với mưu đồ sẽ phục để “cất vó” toàn bộ số cán bộ đi sau. Quyết không để cán bộ của ta sa vào tay giặc, Trần Thị Bắc đã chống cự quyết liệt, cô lao vào tên quan Pháp, dùng hết sức bình sinh đạp vào chỗ hiểm của hắn. Bị đòn đau bất ngờ, tên quan Pháp kêu rống lên, tên lính đứng cạnh đó vội dùng súng xả trọn một băng đạn vào ngực cô. Thấy động, đoàn cán bộ và người dân cùng đi kịp thời phát hiện và rút lui an toàn.
Nữ du kích Trần Thị Bắc đã không quản ngại hiểm nguy, anh dũng hy sinh để cản bước chân địch và báo hiệu cho đồng đội rút lui an toàn. Chị hy sinh sau 3 ngày quân ta nổ sung mở màn cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Năm 1956, chị Trần Thị Bắc được công nhận là liệt sỹ. Ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã ký Quyết định số 626/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Trần Thị Bắc – Người con gái Núi Đôi của quê hương Sóc Sơn anh hùng.
Cuộc đời của chị đã đi vào lịch sử, thi ca, hóa thân vào bóng dáng quê hương, xử sở. Tấm gương anh dũng hy sinh của chị là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là tấm gương cho thế hệ trẻ tự hào, noi theo.
Nhớ về ngày hy sinh của chị, không chỉ để cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân huyện nhà phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa, nêu cao đạo lý uống nước nhớ nguồn, mà còn góp phần viết tiếp những trang sử vẻ vang của một huyện anh hùng phía Bắc Thủ đô.
