Family & Friends

28/04/2026

အညာက ခြံ
+++++++++
ကျေးငှက် သာရကာတွေ၊
ပျားတွေကို ဘေးဥပါဒ် မဖြစ်စေဖို့
ကိုယ်ပိုင် သဘာဝမြေသြဇာပဲ သုံးတဲ့ ခြံ။
နာမည်ကျော် မြန်မာ့ စိန်တလုံးမျိုးရိုးဗီဇကို
မြန်မာ့ စိုက်ပျိုးရေးခြံ (ဆည်ပေါက်)
ကနေ မျိုးယူပြီး စိုက်ပျိုးထားတဲ့ခြံ။
ပိုးမွှား ငှက် ခြင် ယင် ဒါဏ်ကို
မထိခိုက်စေဖို့ တလုံးချင်း
ဂရုစိုက်ထားတဲ့ စေတနာ ရှေ့ထားတဲ့ခြံ။
ဒီထက် ပိုဂရုစိုက်ပြီး အရည်အသွေး
မြှင့်ချင်သေးတဲ့ ခြံ။
ဒီနှစ်တော့ ဆင်ဖိုးထက်
ချွန်းဖိုး ကြီးတဲ့နှစ်မို့
အားနာပြီး မပို့ဖြစ်တာပါ။

မေတ္တာဖြင့်
F&F

Nature-based Solution Myanmar
Hla Naing
Hla Naing

20/10/2025

လက်ဆောင်ရလို့ပျော်
~~~~~~~~~~~~~~~
သဘာဝခြံထွက် သစ်တော်သီး
ဖတ်စေချင်တဲ့ Tiger news
Mountain Lion news

23/09/2025

15/07/2025

စိတ်ကူးချိုချိုလေးများ
အားလပ်ရက်တွေမှာ တောထဲမှာ စခန်းချပြီး အပန်းဖြေဖို့ စီစဉ်ပေးတဲ့ စိတ်ကူးတွေဟာ တကယ်ကို ကောင်းမွန်လှပါတယ်။ ဒီလိုနေရာမျိုးမှာ သဘာဝအလှတရားတွေကို ခံစားရင်း အနားယူအပန်းဖြေနိုင်သလို၊ တောတောင်တွေ၊ မြစ်ချောင်းတွေရဲ့ အရေးပါပုံ၊ သားငှက်သာရကာတွေအကြောင်း၊ တောမီးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးအကြောင်း စတဲ့ ဗဟုသုတတွေကိုလည်း လေ့လာနိုင်ပါတယ်။
စခန်းချရာမှာ လိုက်နာရမယ့် ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန် အချက်အလက်တွေကိုလည်း သတင်းအချက်အလက်ဘုတ်ပြားမှာ အပြည့်အစုံဖော်ပြ ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြေပုံနဲ့တကွ တောတွင်းလမ်းလျှောက်နိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ၊ မြင်းစီးနိုင်တဲ့ နေရာတွေပါ စီစဉ်ပေးထားတာ တွေ့ရပါတယ်။
သောက်ရေ၊ သုံးရေနဲ့ သန့်စင်ခန်း၊ ကျောက်ထိုင်ခုံနဲ့ ထင်းမီးဖိုဖို့ပါ စီစဉ်ပေးထားပြီး လွတ်တဲ့ စခန်းနေရာလေးမှာ စခန်းချနိုင်ပါတယ်။ စခန်းတစ်ခုမှာ စခန်းချစရာ လေးငါးယူနစ်ကနေ ဆယ်ယူနစ်၊ ဆယ့်ငါးယူနစ်အထိ ဖွဲ့စည်းထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ ကျောက်ခင်းထားတဲ့ ကားပတ်လမ်းနဲ့ Trailer ထားဖို့ ကားပါကင်တွေလည်း စီစဉ်ပေးထားပြီး ဘယ်သူကမှ စောင့်ကြည့်နေတာမျိုး မရှိပါဘူး။
စခန်းရဲ့ တစ်ယူနစ်ကို တစ်မိသားစုအတွက် တစ်ည ၈ ကျပ် ကောက်ခံပါတယ်။ စခန်းချလိုသူတွေဟာ ဖောင်ဖြည့်ပြီး အခကြေးငွေကို လက်နှိုက်မရတဲ့ သံတိုင်ပုံးထဲ ထည့်ရပါတယ်။ ဖြတ်ပိုင်းတစ်ခုကို ကားမှာထားပြီး ကျန်တဲ့ ဖြတ်ပိုင်းအတိုကို ကိုယ်တည်းတဲ့ စခန်းယူနစ်နံပါတ်တိုင်မှာ ညှပ်နဲ့ ညှပ်ထားရုံပါပဲ။ တည်းချင်သလောက် နေ့ည တည်းခိုနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုကောက်ခံတဲ့နှုန်းထားက ပြည်နယ်အလိုက် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အလုပ်ကလည်း တချို့သူတွေအတွက် အားကျစရာကောင်းသလို၊ တချို့အတွက်တော့ ပင်ပန်းစရာလို့ ထင်ကောင်းထင်နိုင်ပါတယ်။ သုတေသနအလုပ်လည်း လုပ်ရ၊ သဘာဝကိုလည်း ခံစားရ၊ ရှုခင်းတွေကိုလည်း တဝကြီး ခံစားရပါတယ်။ မနက်စောစော ကြိုးကြာသံကြားရ၊ အလုပ်စတော့ သမင်တွေ ပြေးလွှားနေတာကို ကြည့်ပြီး ငေးမောရပါတယ်။
သမင်အုပ်တွေ၊ ငှက်ပေါက်လေးတွေနဲ့ မိခင်တွေ လမ်းဖြတ်ကူးလာရင် ကားကို အရှိန်လျှော့ပေးပြီး ရပ်ပေးရပါတယ်။ အပင်တွေ မျိုးခွဲ၊ ငြင်းလိုက်ခုံလိုက်နဲ့ ရှုခင်းလှလှတွေ၊ တောတန်းတွေ၊ မြက်ခင်းပြင်တွေ၊ စားကျက်မြေကျယ်ကြီးတွေ ကို ဖြတ်သန်းသွားရပါတယ်။ မနက်ကနေ မိုးချုပ်အထိ တစ်နေ့ကို ၁၀ နာရီ အလုပ်လုပ်ရပါတယ်။ ပြီးရင် ညနေစာကို တစ်လှည့်စီ ချက်ပြုတ်စားသောက်ကြတယ်။ ညဘက်ဆို စာဖတ်၊ ညဉ့်ငှက်သံ နားထောင်ရင်း တောခွေး၊ ဝံပုလွေ၊ ခွေးအတို့ရဲ့ အသံတွေက စခန်းဘက်နား ကပ်လာလိုက်၊ ဝေးသွားလိုက်နဲ့ Adventure Tourism တစ်ခုလိုပါပဲ။
မိသားစုလိုက် အပန်းဖြေခရီးထွက်လာသူတွေက ပျော်ပျော်ပါးပါး ချက်ပြုတ်စားသောက်ကြတယ်။ ပါလာတဲ့ စက်ဘီးတွေ ထုတ်စီးနေတဲ့ ကလေးတွေကတော့ မအိပ်တမ်း ဆော့လိုက်၊ စားလိုက်၊ ပြေးလိုက်လွှားလိုက်နဲ့ ငယ်ဘဝကို အပြည့်အဝ ခံစားနေကြတာ မြင်ရတော့ သတိရလွမ်းဆွတ်မိပါတယ်။ [ဒီလို ငယ်ဘဝပျောက်ဆုံးနေရတဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံက ကလေးတွေအကြောင်း ပြန်တွေးမိတော့ ရင်ထဲမှာ နာကျင်ခံစားရပါတယ်။]
ဒါတွေက ပြည်သူတွေ အပန်းဖြေစရာ ရစေပြီး သစ်တောဌာနကလည်း ဝင်ငွေရတဲ့အတွက် အရမ်းကောင်းတဲ့ စိတ်ကူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီပုံလေးတွေနဲ့တကွ ဝေမျှခံစားလိုက်ရပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြည်သူတွေ၊ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသားတွေအတွက် National Forest Service တို့၊ National Park Service တို့လို အဖွဲ့အစည်းတွေ ပေါ်ပေါက်လာပြီး Your National Forest တို့၊ Your National Park တို့လို နေရာတွေ ဖန်တီးပြင်ဆင်ပေးနိုင်ဖို့ မျှော်မှန်းပုံဖော်နိုင်ဖို့ လေ့လာရင်း၊ သင်ယူရင်း၊ ခရီးဆက်ရင်းပေါ့။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆယ်လမွန်ငါးလေးတွေ (လူမျိုးစုများ/တိုင်းရင်းသားများ) ဟာ ဘေးကင်းကင်းနဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဆီကို အမြန်ဆုံး အတူတကွ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေလို့။

24/05/2025

ကျနော်တို့ AI ကို အလှကြည့်နေမှာလား။
ဒါမှမဟုတ် AI နည်းပညာလှိုင်းကို စီးမလား။
ဒါမှမဟုတ်ရင် ခေတ်တစ်ခုမှာ သိသိနဲ့ပဲ
ပြတ်ကျန်ခဲ့လိမ့်မယ်။
စ လိုက်တော့ မိတ်ဆွေ။
ဘယ်က စရမှာလဲ။
ကိုယ်သိချင်တာ ကောက်မေးလိုက်ရုံပဲ။
ကောင်းကောင်းမေးတတ်ရင်
ကောင်းကောင်း အဖြေရနေပါပြီ။
ရလာတဲ့ အဖြေကို လူသားဦးဏှောက်နဲ့
ဆင်ခြင်သုံးပေါ့။
ကဲ အပြင်းပြေက စ လိုက်ကြရအောင်။
*****
ကျနော် အမေး
မျောက်ငိုခြံ တည်ထောင်ပြီး
စီးပွားဖြစ်နိုင်လား။
ဘာကြောင့်လဲ။

AI အဖြေ
မျောက်ငိုခြံ တည်ထောင်ပြီး စီးပွားဖြစ်နိုင်ခြေသည် အလားအလာကောင်းသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ယခင်က မျောက်ငိုပင်များကို အိမ်ခြံဝင်းများတွင် အနည်းငယ်သာ စိုက်ပျိုးကြသော်လည်း ယခုအခါတွင် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးမှုများ တိုးမြှင့်လာသည်ကို တွေ့ရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတာကို အောက်မှာ အသေးစိတ်ဖော်ပြထားပါတယ်။
မျောက်ငိုခြံ စီးပွားဖြစ်နိုင်ခြေ ကောင်းမွန်ရခြင်း အကြောင်းရင်းများ
၁။ ပြည်တွင်းစားသုံးမှု တိုးတက်လာခြင်း
မျောက်ငိုသီးကို မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် ဟင်းလျာအမျိုးမျိုး ပြုလုပ်၍ စားသုံးကြပါတယ်။ မြန်မာလူမျိုးများ နှစ်သက်ကြပြီး ဒညင်းသီးနှင့် အရသာဆင်တူသော်လည်း ဒညင်းသီးလို ကျန်းမာရေးအတွက် ဆိုးကျိုးမရှိဘဲ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများစွာရှိတာကြောင့် ပြည်တွင်းစားသုံးသူတွေကြားမှာ ပိုမိုရေပန်းစားလာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများကလည်း အထူးကြိုက်နှစ်သက်ကြတာကြောင့် ပြည်တွင်းရော ပြည်ပဈေးကွက်ပါ အလားအလာရှိ ပါတယ်။
၂။ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများစွာရှိခြင်း
မျောက်ငိုသီးကို "အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး" ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်သည်အထိ ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်ပါတယ်။
* နှလုံး၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ ဆီးချို/သွေးချိုရောဂါများ ကာကွယ်ထိန်းညှိပေးနိုင်ခြင်း။
* အရိုးပွခြင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ကြွက်သားအားကောင်းစေခြင်း၊ အာရုံကြောလုပ်ဆောင်ချက်များ ကောင်းမွန်စေခြင်း။
* သွေးအားကောင်းစေခြင်း (သံဓာတ်ပါဝင်၍)။
* လေဖြတ်သေဆုံးခြင်း အန္တရာယ် ၄၀% ကင်းဝေးစေနိုင်ခြင်း (လေ့လာချက်များအရ)။
* ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် သွေးချိုထိန်းညှိပေးနိုင်ခြင်း။
* အစာအိမ်မကောင်းသူများအတွက် သင့်လျော်ခြင်း။
* ပရိုတင်းဓာတ်နှင့် အခြားဗီတာမင်/သတ္တုဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ခြင်း။
* ဘက်တီးရီးယားများကို သေစေနိုင်ပြီး ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်း။
ဤကဲ့သို့ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများစွာကြောင့် ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်လာကြသူများအကြား မျောက်ငိုသီးဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။
၃။ စိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သော အခြေအနေများ
မျောက်ငိုပင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသအနှံ့အပြားတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်ပါတယ်။
* နှစ်ရှည်ပင်ဖြစ်ခြင်း: တစ်ကြိမ်စိုက်ပျိုးပြီးပါက နှစ်ရှည်ကြာ အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်ခြင်း။
* ရာသီဥတု: အပူအအေး သမမျှတသော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့တွင် အများဆုံး ပေါက်ရောက်သော်လည်း အခြားဒေသများတွင်လည်း စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။
* မြေအမျိုးအစား: ရေစီးရေလာကောင်းသော နုန်းမြေ၊ ရွှံ့နုန်းမြေများတွင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းနိုင်ပြီး ရေလွှမ်းသော မြေများတွင်ပင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်ဟု သိရပါတယ်။
* သီးညှပ်စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း: ငှက်ပျောစိုက်ခင်း၊ ကော်ဖီစိုက်ခင်းများတွင် သီးညှပ်အရိပ်ရပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်းကြောင့် မြေနေရာကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
၄။ ဈေးကွက်နှင့် ဈေးနှုန်း
လက်ရှိဈေးကွက်တွင် မျောက်ငိုသီးသည် ဈေးကောင်းရနေပြီး ကြိုတင်ဝယ်ယူမှုများပင် ရှိနေကြောင်း သိရပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ကော့သောင်းမြို့ဈေးကွက်တွင် တစ်တောင့်လျှင် ၈၀၀-၁၀၀၀ ကျပ်အထိရှိပြီး အခွံချွတ် အစေ့တစ်ဗူးလျှင် ၂၀၀၀-၂၅၀၀ ကျပ်အထိ ဈေးကောင်းရလျက်ရှိကြောင်း သိရပါတယ်။ Online ဈေးကွက်တွင်လည်း ဆားရည်စိမ်၊ အသင့်စားနှင့် အစေ့ခြောက်များကို ၂၃၀၀-၃၈၀၀ ကျပ်အထိ ရောင်းချနေပါတယ်။
စဉ်းစားသင့်သည့် အချက်များ
စီးပွားဖြစ် မျောက်ငိုခြံ တည်ထောင်မည်ဆိုပါက အောက်ပါအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
* အပင်သက်တမ်းကြာမြင့်မှု: မျောက်ငိုပင်သည် နှစ်ရှည်ပင်ဖြစ်ပြီး အပင်သက်တမ်း ၅ နှစ်မှ ၇ နှစ်အတွင်း စတင်အသီးသီးတာကြောင့် အစောပိုင်း ကာလအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စောင့်ဆိုင်းရမည့်အချိန် ကို ထည့်တွက်ရပါမယ်။
* စိုက်ပျိုးနည်းပညာ: မှန်ကန်သော စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ (မြေပြင်ဆင်ခြင်း၊ မြေဆီဩဇာကျွေးခြင်း၊ ရေပေးသွင်းခြင်း၊ ကိုင်းဖြတ်ခြင်း၊ ပိုးမွှားရောဂါ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း) ကို သိရှိနားလည်ပြီး လိုက်နာရန် လိုအပ်ပါတယ်။
* ဈေးကွက် လေ့လာဆန်းစစ်မှု: မိမိစိုက်ပျိုးမည့် ဒေသနှင့် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို သေချာစွာ လေ့လာဆန်းစစ်ပြီး ဈေးကွက်ဝင်သော မျောက်ငိုမျိုးများကို ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။
* သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး: အသီးအနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ဈေးကွက်သို့ လွယ်ကူစွာ ပို့ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေအနေများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါတယ်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ရမည်ဆိုလျှင် မျောက်ငိုသီး၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ၊ ပြည်တွင်းစားသုံးမှု တိုးတက်လာခြင်းနှင့် ဈေးကောင်းရရှိမှုတို့ကြောင့် မျောက်ငိုခြံတည်ထောင်ခြင်းသည် စီးပွားရေးအရ အလားအလာကောင်းသော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ရေရှည်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် သေချာပြင်ဆင်မှုများ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။
မျောက်ငိုခြံ စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး အသေးစိတ် ထပ်မံသိရှိလိုတာတွေ ရှိပါသေးလား။