17/02/2026
ፅንፈኝነት፦ የሃሳብ ድርቅ፣ የሀገር ስጋት!
ዛሬ "የእኔ ብቻ እውነት" በሚል የታወረውንና እንደ ሰደድ እሳት እየተስፋፋ ያለውን የፖለቲካ ፅንፈኝነትን ጉዳይ ጥቂት እንፈትሸው።
ፅንፈኝነት ማለት የራስን ጠባብ መስኮት እንደ ብቸኛው የዓለም መመልከቻ መቁጠር ነው። "እኔ ካልኩት ውጭ መንገዱ ሁሉ ገደል ነው" የሚል እሳቤ የሰላም ጠንቅ፣ የዕውቀትም ጋሬጣ ነው። በተለይ በማህበራዊ ሚዲያ ዓለም ውስጥ ይህ አባዜ እንደ አውሬ እየተመገበን ይገኛል።
ለምን ይበረታል? (የማህበራዊ ሚዲያ ‘ወጥመድ’)
የማህበራዊ ሚዲያ አልጎሪዝሞች እንደ መስታወት ናቸው፤ እኛ ማየት የምንፈልገውን ብቻ ያሳዩናል። የምንወደውን ሃሳብ ብቻ እየመገቡን፣ ከእኛ የተለየውን ግን እንደ ጠላት እንድንፈርጅ ያደርጉናል። ይህ ሁኔታ ማህበረሰቡን "እኛ" እና "እነሱ" በሚል ሁለት የማይገናኙ ደሴቶች ላይ ይበትነዋል።
የፅንፈኝነት አደጋዎች፦
ፅንፈኝነት ሲነግስ የሚከተሉት አደጋዎች ደጃፋችን ላይ ይቆማሉ፦
• የማህበራዊ ትስስር መላላት፦ "ሲገፋፉት ወደ ገደል፣ ሲጎትቱት ወደ ማዕድ" እንዲሉ፤ አብሮነትን ትቶ መገፋፋትን ያነግሳል።
• የሀሰት ወሬዎች (Fake News)፦ እውነት በሀሰት መጋረጃ ትሸፈናለች። ጥላቻን የሚዘሩ ወሬዎች እንደ ሰደድ እሳት ይነዳሉ።
• የወጣቶች መደናገር፦ ነገን መገንባት የሚገባው ወጣት፣ ዛሬን ለጥፋትና ለሁከት መሳሪያ ይሆናል።
መፍትሄው ምንድነው?
አባቶቻችን "ሲያብጥ እንጂ ሲፈነዳ አይታይም" ይላሉ። ፅንፈኝነት ሀገርን ሳያፈርስ በጊዜ መግታት የሁላችንም ግዴታ ነው።
• መረጃን መመዘን፦ ማንኛውንም መረጃ "ሼር" ከማድረጋችን በፊት "እውነት ነው ወይስ የጥላቻ መርዝ?" ብለን እንጠይቅ። ማጣራት ከጥፋት ያድናል።
• የሰለጠነ ውይይት፦ "የሰው ልጅ በንግግር፣ በሬ በቀንድ" ይባላል። ልዩነትን በጠረጴዛ ዙሪያ፣ በሃሳብ የበላይነት ማስተናገድ ይልመድብን።
• ከስሜታዊነት መራቅ፦ ጥላቻን በጥላቻ መመለስ እሳትን በነዳጅ ለማጥፋት የመሞከር ያህል ነው። የጥላቻ ንግግሮችን በዝምታ እንለፋቸው ወይም ሪፖርት (Report) በማድረግ ድምፃቸውን እናጥፋ።
በአጠቃላይ ፅንፈኝነት ሀገርን አይገነባም። አንድነት ማለት ተመሳሳይ መሆን ሳይሆን፣ በልዩነት ውስጥ መዋደድ ነው። ልዩነታችንን ለውይይት ማድመቂያ፣ ለሀሳብ ማበልፀጊያ እንጠቀምበት።
#አብሮነት #ሰላም
