08/11/2025
(ماری ئەنتوانێت) لە ساڵی ١٧٥٥ لـە نەمسا لەدایک بووە و لە تەمەنی (١٤) ساڵی لەگەڵ (شا لویس)ـی شازدەیەم هاوسەرگیری دەکات و دەبێتە شاژنی فەرەنسا، ماری شاژنێکی هەرزەکار و سەرەڕۆ بوو هەر لە تەمەنی زووەوە لە ژیانی ناو کۆشک و یاسا توندەکانی یاخیبوو، بەهۆی ئەو بێزاریەی توشی ببو لە کۆشک کاتەکانی بە فیڕۆ دەدا لە جل و بەرگ و دروست کردنی خشڵی گرانبەها و شانۆگەری و یاری قومار، کـە بەمکارەی پارەیێکی زۆری لە خەزێنەی وڵات بەفیڕۆ دا و لە ڕوی ئابوریەوە هێواش هێواش فەرەنسای بەرە و لاوازی برد، بەهۆی ئەوەی شا لویس خاوەنی کەسایەتیێکی لاواز بوو ماری لە پشتی پەردەوە حوکمی وڵاتی دەکرد و هەموو ئەو وەزیر و کاربەدەستانەی وەدەر دەنا کە ڕێگریان لە کارەکانی دەکرد.
هەژاری بەهەموو لایێکدا بڵاو بویەوە و هێواش هێواش بڵێسەی تورەی و ڕق لای خەڵک کڵپەی دەکرد و چەند جارێک لەلایان خەڵکەوە هێرش دەکرایە سەر سەرباز و زۆر جاریش شوێنی جیا جیا لە کۆشک، کاتێکیش هەواڵ دەدرێت بە ماری لەسەر خراپی گوزەرانی خەڵک لە وەڵامدا دەڵێت” ئەگەر هەژارن و نانیان دەست ناکەوێ، بـا کێک بخۆن” ئەوەش دەبێتە هۆی دروست بونی شۆرشی خەڵک لە فەرەنسا و یاخیبەنیان لە دەسەڵاتی پاشایەتی سەرەڕای ئەوەی ماری و لویسی هاوسەری لە کۆشک ڕادەکەن بەڵام لە کۆتایدا دەست بەسەر دەکرێن و لە سـاڵی (١٧٩٣) ماری دوای ئەوەی بە گالیسکەیێک بە شەقامەکان دەسورێندرێتەوە و خەڵک لەهەموو لایێکەوە خاشاک و زبڵی بەسەردا دەکەن و قژی دەبڕن دەبردرێتە سەر سەکۆیێک و سەری دەپەڕێنن.
لەدوای ماوەیێکیش کورەکەی (لویس)ـی حەڤدەیەم کۆچی دوایی داکات و بەو شێوەیە کۆتایی بە خوێنی شاهانەیی دێت لـە فەرەنسا.