18/12/2025
Sambha Agro farmers producer company Ltd Nashik
рдерд╛рдИ рдЪрд┐рд▓реА / BirdтАЩs Eye (Capsicum frutescens) рдмрджреНрджрд▓ рд▓рд╛рдЧрд╡рдб, рдорд╛рддреА, рдкрд┐рдХрд╛рдкрд╛рд╕реВрди рддреЛрдЯрд╛/рдЙрддреНрдкрдиреНрди, рдмрд╛рдЬрд╛рд░ рдЖрдгрд┐ рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ (рд╕рд╛рдард╡рдг, рд╕реБрдХрд╡рдг, рд╡рд┐рдХреНрд░реА) рдпрд╛рдмрджреНрджрд▓ рд╕рд╡рд┐рд╕реНрддрд░, рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░реНрдп рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдХ рдорд░рд╛рдареАрдд рджреЗрддреЛ. рдореА рд╕рдВрд╢реЛрдзрдирд╛рддреВрди рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд╡ рдХреГрд╖реА рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рдкреАрдареЗ рдЖрдгрд┐ рдмрд╛рдЬрд╛рд░ рд╕реНрд░реЛрдд рд╡рд╛рдкрд░реВрди рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреЗ рдЖрдХрдбреЗ рджрд┐рд▓реЗ рдЖрд╣реЗрдд тАФ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рдард┐рдХрд╛рдгреА рд╕рдВрджрд░реНрдн (рд╕реНрд░реЛрдд) рдЬреЛрдбрд▓реЗ рдЖрд╣реЗрдд.
1) рдкрд┐рдХрд╛рдЪреА рдУрд│рдЦ рдЖрдгрд┐ рдЙрдкрдпреЛрдЧ
BirdтАЩs-eye / Thai chilli (Capsicum frutescens) рд╣рд╛ рд▓рд╣рд╛рди, рдмрд░рд╛рдЪ рддрд┐рдЦрдЯ (high pungency) рд╡ рдЬрд▓рдж рдХрд╛рдкрдгрд╛рд░рд╛ рдорд┐рд░рдЪреА рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдЖрд╣реЗ. рддрд╛рдЬреА рд╡рд┐рдХреНрд░реА, рд╕реБрдХрд╡реВрди рдкрд╛рд╡рдбрд░/рд▓рд╛рд▓ рдорд┐рд░рдЪреА, рдЖрдгрд┐ рдирд┐рд░реНрдпрд╛рдд/рдФрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХ (oleoresin, рдорд╕рд╛рд▓реЗ) рдпрд╛ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдорд╛рдЧрдгреА рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реА рдЖрд╣реЗ.
2) рд╣рд╡рд╛рдорд╛рди рдЖрдгрд┐ рдкрд╛рдгреНрдпрд╛рдЪреА рдЧрд░рдЬ
рдЖрджрд░реНрд╢: рдЙрд╖реНрдг рд╡ рд╕рдорд╢реАрддреЛрд╖реНрдг рд╣рд╡рд╛рдорд╛рди тАФ рджреБрдкрд╛рд░реА 25тАУ32┬░C, рд░рд╛рддреНрд░реА 15тАУ20┬░C рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реЗ. рдКрди рдЬрд╛рд╕реНрдд рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдЕрддрд┐рд╡реГрд╖реНрдЯреА рдкрд╛рдгреА рд╕рд╛рдЪрдгреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рдореВрд▓рдореБрд│реЗ рд░реЛрдЧ рд╡рд╛рдврддрд╛рдд.
рдкрд╛рдгреА: рд╕реБрд░реБрд╡рд╛рддреАрд▓рд╛ рдирд┐рдпрдорд┐рдд (рд╕рд╛рддрддреНрдпрдкреВрд░реНрдг) рд╕рд┐рдВрдЪрди; рдлрд│рд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рджрд╛рд▓рдирд╛рдд рдбреНрд░рд┐рдк рд╕рд┐рдВрдЪрди рдЦреВрдк рдлрд╛рдпрджреЗрд╢реАрд░ (рдкрд╛рдгреА рд╡ рдЦрдд рджреЛрдиреНрд╣реА рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рд┐рдд рдХрд░рддрд╛рдд).
3) рдорд╛рддреАрдЪреА рдЧрд░рдЬ рдЖрдгрд┐ рддрдпрд╛рд░реА
рдкреНрд░рдХрд╛рд░: рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реА рдирд┐рдЪрд░рд╛ рдЕрд╕рд▓реЗрд▓реА рд▓реЛрдо рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдЪрд┐рдХрдгрдорд╛рддреА-рд▓реЛрдо (well-drained loamy) рдорд╛рддреА рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо; рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЪрд┐рдХрдЯ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдкрд╛рдгреА рд╕рд╛рдЪрдгрд╛рд░реА рдорд╛рддреА рдЯрд╛рд│рд╛рд╡реА. pH 5.5тАУ6.8 рдЖрджрд░реНрд╢.
рд╕реЗрдВрджреНрд░реАрдп рдЦрдд: рдирддреНрд░, рдлреЙрд╕реНрдлрд░рд╕, рдкреЛрдЯреЕрд╢ (N:P:K) рд╕рдВрддреБрд▓рд┐рдд тАФ рдмреЗрд╕рд▓ рдордзреНрдпреЗ рдХрдореНрдкреЛрд╕реНрдЯ/рдЧреЛрдореВрддреНрд░/рдХрдВрдкреЛрд╕реНрдЯ 10тАУ15 рдЯрди/ha рджреЗрддрд╛ рдпреЗрддреЗ. рдЬрдорд┐рдиреАрдЪреА рддрдкрд╛рд╕рдгреА рдХрд░реВрди рд╢рд┐рдлрд╛рд░рд╕ рдХреЗрд▓реЗрд▓реЗ рдкреЛрд╖рдХ рджреНрдпрд╛рд╡реЗрдд.
4) рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ / рдирд░реНрд╕рд░реА / рд▓рд╛рдЧрд╡рдб рд╡реЗрд│рд╛рдкрддреНрд░рдХ
рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ/рдирд░реНрд╕рд░реА: рдмрд┐рдпрд╛ 6тАУ8 рдЖрдард╡рдбреЗ рдирд░реНрд╕рд░реАрдордзреНрдпреЗ рдЯрд╛рдХрд╛; 30тАУ45 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рддреАрд▓ рд╕реБрд╕реНрдерд┐рдд рдкреНрдиреНрдЧреВрди 30тАУ50 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдирдВрддрд░ рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рдХрд░рд╛. рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ рдЖрдзреА рд╕рддрд░реНрдХрдкрдгреЗ рдЙрдкрдЪрд╛рд░ (seed treatment) рдХрд░рдгреЗ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ.
рд▓рд╛рдЧрд╡рдбреАрдЪрд╛ рдХрд╛рд│ (рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп): рдкрд╛рд╡рд╕рд╛рд│реНрдпрд╛рдд (рдЬреВрдитАУрдЬреБрд▓реИ) рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рд╢реЗрддрд╛рддреВрди рдкрд╛рдгреНрдпрд╛рдЪреЗ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг рдЕрд╕реЗрд▓ рддрд░ рд╣рд┐рд╡рд╛рд│реНрдпрд╛рдд (рдСрдХреНрдЯреЛрдмрд░) рд╣реА рд▓рд╛рдЧрд╡рдб рд╣реЛрддреЗ тАФ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рд╣рд╡рд╛рдорд╛рдирд╛рдиреБрд╕рд╛рд░ рдард░рд╡рд╛.
5) рд▓рд╛рдЧрд╡рдбреАрдЪреЗ рдЕрдВрддрд░ / рдкрджреНрдзрдд
рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рд╕реНрдкреЗрд╕рд┐рдВрдЧ (рдкрдВрдХреНрддреА ├Ч рд░реЛрдк): 60 cm ├Ч 45 cm (paired row / 90├Ч60├Ч45 рдкрджреНрдзрдд TNAU рд╕реБрдЭрд╡рддреЗ). рдкрдВрдХреНрддреАрдЪреНрдпрд╛ рдкрджреНрдзрддреАрдиреБрд╕рд╛рд░ 1тАУ1.5 m рдУрдкрди рд╕реНрдкреЗрд╕ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдПрдХрд╛рд░реАрдд рдХрд┐рддреА рд░реЛрдк рд╣реЗ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдереЗрд╡рд░ рдЕрд╡рд▓рдВрдмреВрди.
6) рдЦрдд рдЖрдгрд┐ рдкреЛрд╖рдг (рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдкреЕрдЯрд░реНрди)
рдмреЗрд╕рд▓: рдкрд┐рдХ рд╕реБрд░реВ рд╣реЛрдгреНрдпрд╛рдкреВрд░реНрд╡реА рдХрдВрдкреЛрд╕реНрдЯ/рдЧреЛрдмрд╛рд▒реНрдпрд╛рдЪреЗ рд╕реЗрдВрджреНрд░рд┐рдп 10тАУ15 t/ha.
рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ (рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг тАУ рдПрдХ рд╣реЗрдХреНрдЯрд░рд╕рд╛рдареА рд╕рд╛рдзрд╛рд░рдг): N : P : K = 120тАУ150 : 60тАУ80 : 60тАУ80 kg/ha (рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдорд╛рддреА рдЪрд╛рдЪрдгреА рдирдВрддрд░ рд╕рдорд╛рдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд░рд╛). рджреЛрди-рддреАрди рд╡реЗрд│рд╛ рд╕рд╢рд░реНрдд рдЧреЛрд│реА (split application) рдЙрдкрдпреЛрдЧреА.
7) рд░реЛрдЧ тАФ рдХрд┐рдбреА рдЖрдгрд┐ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг
рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рд░реЛрдЧ: рдлреБрд▓реЗ/рд╢реЗрдВрдЧрд╛ рдЧрд│рдгреЗ, рдмреЕрдХреНрдЯреЗрд░рд┐рдпрд▓ рд╡реЙрдЗрд▓реНрдЯ/рд╡рд┐рд▓реНрдЯ, рдореЛрдЬреЗрдХ рд╡реНрд╣рд╛рдпрд░рд╕, рдкрд╛рд╡рдбрд░рд┐ рдХрд╡рдХ (powdery mildew), рдпрд╛ рд╕рд╛рдареА рд░реЛрдЧрдирд┐рд░реЛрдзрдХ рдлрдлреВрдВрджреАрд╡рд┐рд░реЛрдзрдХ/рдмрд╛рдпреЛ-рдХрдВрдЯреНрд░реЛрд▓ / рд░реЛрдЧрдкреНрд░рддрд┐рд░реЛрдзрдХ рдЬрд╛рддреА рд╡рд╛рдкрд░рд╛.
рдХрд┐рдбреА: рд╣рд░реА рд╡ рд╢реБрдХреНрд▓ рдХреЛрд▓реЛрдиреНрдпрд╛ (aphids), рдорд╛рдЗрдЯ, рд╡реНрд╣реАрдордлреНрд▓рд╛рдп, рд▓рд╛рд▓ рдХреАрдЯрдХ тАФ рдЗрдВрдЯреАрдЧреНрд░реЗрдЯреЗрдб рдкреЗрд╕реНрдЯ рдХрдВрдЯреНрд░реЛрд▓ (IPM): рдЬреИрд╡рд┐рдХ рдбрд┐рдЯрд░реНрдЬрдВрдЯ, рдкрд░рд╛рдЧрдЯрдХ (neem oil), рдлреЗрд▒реНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдХреАрдЯрдХрдирд╛рд╢рдХрд╛рдВрдЪреЗ рд╕рдВрдпреЛрдЬрди. рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ KVK/рдХреГрд╖рд┐ рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рдирд┐рдХреЗрддрдирд╛рдВрдЪреЗ рд╕рд▓реНрд▓реЗ рдШреНрдпрд╛.
8) рдХрд╛рдкрдгреА (Harvesting) рд╡ рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ
рдХрд╛рдкрдгреА: рдлрд│реЗ рд╣рд┐рд░рд╡реАрдкрд╛рд╕реВрди рд▓рд╛рд▓ рд╣реЛрдИрдкрд░реНрдпрдВрдд рд╕рддрдд рдХрд╛рдкрддрд╛рдд (weekly harvesting common) тАФ рд╕реБрд░реБрд╡рд╛рддреАрдкрд╛рд╕реВрди рд╕рд╛рдд рддреЗ рдЖрда рдЖрдард╡рдбреНрдпрд╛рдВрдкрд░реНрдпрдВрдд рд╕рддрдд рдлрд│реЗ рдпреЗрддрд╛рдд. рдпреЛрдЧреНрдп рд╡реЗрд│реА рдХрд╛рдкрд▓реНрдпрд╛рд╕ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рд╡рд╛рд░рдВрд╡рд╛рд░ рдорд┐рд│рддреЗ.
рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ: рддрд╛рдЬреА рд╡рд┐рдХреНрд░реАрд╕рд╛рдареА рд╣рд╡рд╛ рди рд▓рд╛рдЧрдгрд╛рд░реА рдЧреБрд▓рд╛рдмреАрдд рдкреЕрдХреЗрдЬрд┐рдВрдЧ; рд╕реБрдХрд╡реВрди (hot-air or solar) рд╡ рдкрд╛рд╡рдбрд░ рдХрд░реВрди рдЬрд╛рд╕реНрдд рдореВрд▓реНрдп рдорд┐рд│рддреЗ. рдирд┐рд░реНрдпрд╛рддрд╛рд╕рд╛рдареА рд▓рд╛рд▓ рдЖрдгрд┐ рддреБрдЯрд▓реЗрд▓реА рдирд╛рд╣реА рдЕрд╕реЗ рдирд┐рд╡рдб рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ.
9) рдЕрдкреЗрдХреНрд╖рд┐рдд рдЙрддреНрдкрд╛рджрди (рдпреАрд▓реНрдб) тАФ рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд╡рд╛рджреА рд╢реНрд░реЗрдгреА
рд╢реЗрддрд╛рдд рдЖрдгрд┐ рдЬрд╛рддреА/рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛рд╡рд░ рдЕрд╡рд▓рдВрдмреВрди рдЦреВрдк рдлрд░рдХ рдЖрд╣реЗ. рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рд╡ рд╡реНрдпрд╛рд╡рд╕рд╛рдпрд┐рдХ рд╕реНрд░реЛрдд рдПрдХрддреНрд░ рдХрд░реВрди рд╕рд╛рдзрд╛рд░рдг рд╢реНрд░реЗрдгреА:
рдХрдореА рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрди: 1,000тАУ3,000 kg рдкреНрд░рддрд┐ рдПрдХрд░ (fresh).
рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реНрдпрд╛ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛рдд: 3,000тАУ6,000 kg рдкреНрд░рддрд┐ рдПрдХрд░; рдХрд╛рд╣реА рд╣рд╛рдпрдмреНрд░рд┐рдбреНрд╕/рдЕрддреНрдпрдВрдд рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рдирд╛рдд 6,000+ kg/acre рд╕рд╛рдВрдЧрд┐рддрд▓реЗ рдЖрд╣реЗрдд. (рд╣реЗ рддрдорд╛рдо рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯреНрд╕-рд╡рд░реВрди рдорд┐рд│рд╛рд▓реЗрд▓реА рд░реЗрдВрдЬ рдЖрд╣реЗ).
(рд╣реЗ per-ha рдордзреНрдпреЗ рд░реВрдкрд╛рдВрддрд░: 1 acre = 0.4047 ha тЗТ 4,000 kg/acre тЙИ 9,880 kg/ha). рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рд╕рдВрд╢реЛрдзрдирд╛рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдХрд╛рд╣реА рдкреНрд░рдпреЛрдЧрд╛рдВрдордзреНрдпреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд╣реЗрдХреНрдЯрд░ 10тАУ25 t/ha рдкрд░реНрдпрдВрдд рдЕрд╣рд╡рд╛рд▓ рдЖрд╣реЗрдд; рдкрд░рдВрддреБ рддреЗ рдЙрдЪреНрдЪ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛рд╕рд╛рдареА.
10) рдмрд╛рдЬрд╛рд░ тАФ рднрд╛рд╡ рдЖрдгрд┐ рд╡рд┐рдХреНрд░реА рдЪреЕрдиреЗрд▓ (рднрд╛рд░рдд)
рддрд╛рдЬреНрдпрд╛ рд╣рд┐рд░рд╡реНрдпрд╛ рдорд┐рд░рдЪреНрдпрд╛: рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдордВрдбреНрдпрд╛рдВрдордзреНрдпреЗ рдХрд┐рдВрдорддреА рдореЛрдареНрдпрд╛ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд╛рдд рдмрджрд▓рддрд╛рдд; рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рд░реНрде рдирд╛рд╢рд┐рдХ/рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдордВрдбреАрдд рдХрд╛рд╣реА рддрд╛рд░рдЦрд╛рдВрдирд╛ тВ╣30тАУтВ╣40/рдХрд┐рдЧреНрд░реЕ (green chilli) рд╕реВрдЪреАрдд рдЖрд╣реЗрдд (рддреЗ рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдиреБрджрд┐рди рдмрджрд▓рддреЗ).
рд╕реБрдХрд╡рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛/рд▓рд╛рд▓ BirdтАЩs-eye (export/industrial): тВ╣400тАУтВ╣1,200+/рдХрд┐рдЧреНрд░реЕ (dry) тАФ рджрд░реНрдЬрд╛, рд╕реБрдХрд╡рд▓реЗрд▓реА/рдкрд╛рд╡рдбрд░, рдирд┐рд░реНрдпрд╛рддрд╛рд╕рд╛рдареА рдирд┐рд╡рдбрдХрд╣реАрдиреБрд╕рд╛рд░ рдлрд░рдХ. рдСрдирд▓рд╛рдЗрди/рдПрдХреНрд╕реНрдкреЛрд░реНрдЯ рд╕реВрдЪреАрдВрдордзреНрдпреЗ рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рд╢реНрд░реЛрддреЗ рд╡рд┐рд╡рд┐рдз рджрд░ рджреЗрддрд╛рдд.
рд╡рд┐рдХреНрд░реА рдорд╛рд░реНрдЧ: рдереЗрдЯ рдЖрд╣рд╛рд░рдкрджрд╛рд░реНрде/рд╣реЙрдЯреЗрд▓реНрд╕, рдереЛрдХ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░реА, рдорд╕рд╛рд▓рд╛ рдорд┐рд▓реНрд╕, рдПрдЬрдВрдЯ/рдирд┐рд░реНрдпрд╛рддрджрд╛рд░. рдирд┐рд░реНрдпрд╛рдд рдмрд╛рдЬрд╛рд░рд╛рдд (Thailand/SE Asia/Europe) рдЪрд╛рдВрдЧрд▓рд╛ рдорд╛рдЧрдгреА рдЕрд╕рддреЗ рдкрд░рдВрддреБ рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛/рдкреЕрдХрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ.
11) рд╕рд╛рдзрд╛ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЖрдХрд░ (рдЙрддреНрдкрдиреНрди-рдЦрд░реНрдЪ рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг) тАФ рдкреНрд░реЕрдХреНрдЯрд┐рдХрд▓ рдЕрдВрджрд╛рдЬ (рдирд╛рд╢рд┐рдХ/рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рд╕рд╛рдкреЗрдХреНрд╖)
> рдШреЗрдКрди рдЪрд╛рд▓рд▓реЛ: 1 рдПрдХрд░ (0.4047 ha), рдордзреНрдпрдо рддрд░ рдЙрддреНрддрдо рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛рдиреЗ 4,000 kg рддрд╛рдЬреА рдкрд┐рдХ (conservative mid-range). рдлрд│реЗ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдордВрдбреА рдХрд┐рдВрдордд тВ╣40/kg (fresh) тАФ рд╣реНрдпрд╛ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд╛рд╡рд░ рдЧрдгрдирд╛.
рдПрдХреВрдг рдЙрддреНрдкрдиреНрди = 4,000 kg ├Ч тВ╣40 = тВ╣1,60,000.
рдЕрдВрджрд╛рдЬреЗ рдЦрд░реНрдЪ (рдПрдХрд░): рдирд░реНрд╕рд░реА рд╡ рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ, рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ, рдЦрдд-рдХреАрдЯрдХрдирд╛рд╢рдХ, рдбреНрд░рд┐рдк рдЗрдиреНрд╕реНрдЯреЙрд▓реЗрд╢рди amortized, рдордЬреБрд░реА (рдХрдЯрдгреА/рдХрд╛рдврдгреА), рдкреЕрдХрд┐рдВрдЧ, рдЗрддрд░ тАФ рд╕рд╛рдзрд╛рд░рдг тВ╣40,000тАУтВ╣80,000 (рдХреНрд╖реЗрддреНрд░, рдпрдВрддреНрд░рд╕рд╛рдордЧреНрд░реА, рдордЬреБрд░реА рджрд░рд╛рдиреБрд╕рд╛рд░ рдлрд░рдХ).
рдирдлрд╛ (approx) = тВ╣1,60,000 тИТ тВ╣(40,000тАУ80,000) = тВ╣80,000тАУтВ╣1,20,000 рдкреНрд░рддрд┐ рдПрдХрд░ (рдЕрдВрджрд╛рдЬреЗ).
рд╣реА рдХреЗрд╡рд│ рдЙрджрд╛рд╣рд░рдгрд╛рддреНрдордХ рдЧрдгрдирд╛ рдЖрд╣реЗ тАФ рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рдирдлрд╛ рдХрд┐рдВрдордд (fresh vs dry), рдЙрддреНрдкрд╛рджрди, рд▓рд╛рдЧрд╡рдбреАрдЦрд░реНрдЪ рд╡ рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯрд┐рдВрдЧрд╡рд░ рдкреВрд░реНрдгрдкрдгреЗ рдЕрд╡рд▓рдВрдмреВрди рдмрджрд▓рддреЛ. рдЬрд░ рддреБрдореНрд╣реА рд╕реБрдХрд╡реВрди/рдкреЕрдХ рдХрд░реВрди рд╡рд┐рдХрд▓реНрдпрд╛рд╕ рдкреНрд░рддрд┐ рдХрд┐рдЧреНрд░реЕ рд╡рд╛рдвреАрд╡ рдореВрд▓реНрдп рдорд┐рд│реВ рд╢рдХрддреЗ (рдЙрджрд╛. 1 рдХрд┐рдЧреНрд░реЕ рддрд╛рдЬреЗ тЖТ 0.2тАУ0.25 kg рд╕реБрдХрд╡рд▓реЗрд▓реЗ; рд╕реБрдХрд╡рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рдХрд┐рдорддреА рдЕрдзрд┐рдХ рдЕрд╕рддрд╛рдд).
12) рдореВрд▓реНрдпрд╡рд░реНрдзрди рдЖрдгрд┐ рд╡рд┐рдХреНрд░реАрд╕рд╛рдареА рдЯрд┐рдкреНрд╕
рд╕реБрдХрд╡рдгреЗ (solar/hot air), рд▓рд╛рд▓ рд░рдВрдЧрд╛рдЪреЗ рдЙрддреНрддрдо рдлрд▓ рдирд┐рд╡рдбреВрди рдирд┐рд░реНрдпрд╛рдд-рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛ рд░рд╛рдЦрд╛ тАФ рдзрд┐рдВрдЧрд╛рдгрд╛/рдорд╕рд╛рд▓рд╛ рдЙрджреНрдпреЛрдЧрд╛рдВрдирд╛ рдереЗрдЯ рдкреБрд░рд╡рдард╛ рдХрд░рд╛.
рдЫреЛрдЯреЗ рдмреЕрдЪреНрд╕ рдкреЕрдХ рдХрд░реВрди рд░рд┐рдЯреЗрд▓/рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рд╡рд┐рдХреНрд░реА (farm-to-consumer) рдХреЗрд▓реНрдпрд╛рд╕ рджрд░ рд╕реБрдзрд╛рд░реВ рд╢рдХрддрд╛рдд.
рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рд╕реЗрдВрджреНрд░рд┐рдп/рд╣рд╛рдпрдмреНрд░рд┐рдб рдЬрд╛рддреА рд╡рд╛рдкрд░реВрди рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рд╡ рджрд░ рд╡рд╛рдврд╡рддрд╛ рдпреЗрддрд╛рдд. рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ KVK/AGRI extension рдХрдбреВрди рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдХ рдЬрд╛рддреАрдВрдЪреЗ рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг рдХрд░рд╛.
13) рд╢рд┐рдлрд╛рд░рд╕реА тАФ рдХрд╛рдп рдХрд░рд╛рд╡реЗ (рд╕реНрдЯреЗрдк-рдмрд╛рдп-рд╕реНрдЯреЗрдк рд╕рд╛рд░рд╛рдВрд╢)
1. рдЬрдорд┐рдиреАрдЪреА pH рд╡ рдкреЛрд╖рдХ рдЪрд╛рдЪрдгреА рдХрд░реВрди рд╕реБрд░реБрд╡рд╛рдд рдХрд░рд╛.
2. рд╕реБрдпреЛрдЧреНрдп рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ/рд╡рд┐рд╡рд┐рдзрддрд╛ рдирд┐рд╡рдбрд╛ тАФ (BirdтАЩs Eye / local hybrid / рдирд┐рд░реНрдпрд╛рдд-рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛ рдЬрд╛рддреА). рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ KVK/рдХреЙрдорд░реНрд╢рд┐рдпрд▓ рд╕реАрдб рдХрдВрдкрдиреНрдпрд╛рдВрд╢реА рд╕рдВрдкрд░реНрдХ рдХрд░рд╛.
3. рдирд░реНрд╕рд░реАрдд рдмрд┐рдпрд╛рдгреЗ рд░реЛрдкрд╛; 30тАУ45 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдВрдиреА рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ.
4. рдбреНрд░рд┐рдк рд╕рд┐рдВрдЪрди рд╡ рдорд▓рд╛рдЪреНрдпрд╛ split application; рдмреЗрд╕рд▓ рдХрдВрдкреЛрд╕реНрдЯ рдШрд╛рд▓рд╛.
5. IPM рд╡рд╛рдкрд░рд╛ тАФ рд░реЛрдЧ/рдХреАрдЯрдХ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг; рд╡реЗрд│реЛрд╡реЗрд│реА рд╣рд╛рддрд╛рдиреЗ рдкрд┐рдХ рдХрд╛рдкрдгреЗ (weekly harvest) рдХрд░реВрди рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рд╡рд╛рдврд╡рд╛.
6. рдкреЛрд╕реНрдЯ-рд╣рд░реНрд╡реЗрд╕реНрдЯ: рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдкреЕрдХрд┐рдВрдЧ, рд╕реБрдХрд╡рдгреЗ/рдкрд╛рд╡рдбрд░, рдереЗрдЯ рдирд┐рд░реНрдпрд╛рддрджрд╛рд░/рдорд╕рд╛рд▓рд╛ рдорд┐рд▓реНрд╕рд╢реА рд╕рдВрдкрд░реНрдХ тАФ рдЪрд╛рдВрдЧрд▓рд╛ рднрд╛рд╡ рдорд┐рд│рд╡рд┐рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рджрд░реНрдЬрд╛ рд░рд╛рдЦрд╛.
рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреА рдЯреАрдк (рдХрдореА рдзреЛрдХрд╛рджрд╛рдпрдХ):
рд╡рд░реАрд▓ рд╕рд░реНрд╡ рдЖрдХрдбреЗ рд╢реЛрдз рд╕реНрд░реЛрддрд╛рдВрд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рд░реЗрдВрдЬ рдЖрд╣реЗрдд рдЖрдгрд┐ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдЬрдорд┐рдиреАрдЪреА рдХреНрд╖рдорддрд╛, рд╣рд╡рд╛рдорд╛рди, рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛рдкрди, рдмрд┐рдпрд╛рдгреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдЬрд╛рддреАрд╡рд░ рдЦреВрдк рдЕрд╡рд▓рдВрдмреВрди рдмрджрд▓рддрд╛рдд. рдкрд┐рдХ рд╕реБрд░реВ рдХрд░рдгреНрдпрд╛рдкреВрд░реНрд╡реА рддреБрдордЪреНрдпрд╛ рдирдЬрд┐рдХрдЪреНрдпрд╛ KVK (Krishi Vigyan Kendra) рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдХреГрд╖рд┐ рд╡рд┐рднрд╛рдЧрд╛рд╢реА рд╕рд▓реНрд▓рд╛ рдШреЗрдгреЗ рдЦреВрдк рдЧрд░рдЬреЗрдЪреЗ тАФ рддреЗ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдкрд╛рд░рдВрдкрд░рд┐рдХ рдЬрд╛рддреА, рдХреАрдЯрдХ-рд░реЛрдЧрд╛рдВрдЪреЗ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдЕрдиреБрднрд╡ рд╡ рд╕рдЯреАрдХ рдЦрд░реНрдЪ-рдЙрддреНрдкрдиреНрди рдЧрдгрдирд╛ рджреЗрдК рд╢рдХрддрд╛рдд.
ЁЯФ╣ рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреА рдиреЛрдВрдж / рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯ рд╕рдкреЛрд░реНрдЯ
> рд╕рдВрднрд╛ рдНрдЧреНрд░реЛ рдлрд╛рд░реНрдорд░ рдкреНрд░реЛрдбреНрдпреБрд╕рд░ рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб, рдирд╛рд╢рд┐рдХ тАФ рдПрдХ рд╡рд┐рд╢реНрд╡рд╛рд╕рд╛рд░реНрд╣ рд╡ рдирд╛рдорд╛рдВрдХрд┐рдд рдХрдВрдкрдиреА тАФ рд╕рд░реНрд╡ рдкреНрд░рдХрд╛рд░рдЪреНрдпрд╛ рдПрдХреНрдЭреЙрдЯрд┐рдХ рднрд╛рдЬреНрдпрд╛ рдирд┐рдпрдорд┐рддрдкрдгреЗ рдЦрд░реЗрджреА рдХрд░рддреЗ.
рддреНрдпрд╛рдордзреНрдпреЗ рдерд╛рдИ рдЪрд┐рд▓реА / BirdтАЩs Eye рдЪрд┐рд▓реА рд╣реЗ рдЖрдордЪреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреЗ рдкреАрдХ рдЕрд╕реВрди рдЖрдореНрд╣реА рддреНрдпрд╛рдЪреЗ рд╕рддрдд рд╡ рдореЛрдареНрдпрд╛ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд╛рдд рдЦрд░реЗрджреАрджрд╛рд░ рдЖрд╣реЛрдд.
рдереЗрдЯ рд╢реЗрддрдХрд▒реНрдпрд╛рдВрдХрдбреВрди рджрд░реНрдЬреЗрджрд╛рд░ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рдЦрд░реЗрджреА рдХрд░реВрди рджреЗрд╢рд╛рдВрддрд░реНрдЧрдд рддрд╕реЗрдЪ рдСрдирд▓рд╛рдИрди рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд▓реЕрдЯрдлреЙрд░реНрдорд╡рд░ рд╡рд┐рдХреНрд░реА рдХреЗрд▓реА рдЬрд╛рддреЗ.
ЁЯСЙ рдереЗрдЯ рдкреБрд░рд╡рдареНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рд╕рдВрдкрд░реНрдХ : 7020724450